گزارشی از یک ترجمه مشترک/ تماس با نویسنده مساوی با کپی رایت!

به گزارش خبرنگار مهر، نخستین داستان بلند "دبرا رابرتسن" نویسنده میانسال اما معروف استرالیایی به فارسی ترجمه شد و هم‌اکنون در زیر چاپ است. "بی‌خیال" در واقع  اولین کتابی هم  هست که از رابرتسن 50 ساله در ایران منتشر می‌شود. داستان بلند و 400 صفحه‌ای "بی‌خیال" به زودی در شمارگان 1100 و با بهای 6300 تومان در بازار کتاب ایران توزیع می‌شود.

به خاطر روند منحصر به فرد ترجمه کتاب "بی‌خیال" (ترجمه مشترک)، اهمیت این اثر به لحاظ دریافت جوایز ادبی متعدد و نیز مکاتبات مترجمان با نویسنده کتاب در خصوص چاپ آن در ایران (با توجه به ملحق نبودن کشورمان به قانون جهانی رعایت کپی رایت) با یکی از مترجمان کتاب گفتگو کرده‌ایم که در پی ‌می‌آید.

آسیه عزیزی یکی از مترجمین "بی‌خیال" در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به تِم اصلی کتاب، گفت: این داستان بلند درباره مرگ و در واقع فقدان و تاثراتی است که از این نبود ناشی می‌شود؛ افراد مختلفی در وقایع متعددی که در لا به لای داستان رخ می‌دهند، دچار این نوع فقدان می‌شوند. با این حال، اکثر شخصیت‌های داستان در پایان به نوعی امید روی می‌آورند چرا که همانطور که راوی داستان معتقد است، زندگی همواره ادامه می‌یابد.

شیوه انتخاب نام برای "بی‌خیال"

وی درباره نامی که برای این رمان نیز انتخاب شده است، افزود: عنوان انگلیسی رمان careless است که در زبان اصلی معانی بسیار زیادی دارد و اگر بر اساس فرهنگ لغت ترجمه می‌گردیم، باید کلمه "بی‌دقت" را برای آن انتخاب می‌کردیم. اما به هیچ‌وجه از بی‌دقتی در این اثر خبری نیست، مسئله بیشتر درباره بی‌مسئولیتی انسان‌ها نسبت به یکدیگر و در واقع بی‌خیالی آنهاست.

به گزارش خبرنگار مهر، "دبرا رابرتسن" نویسنده کتاب هم در مصاحبه‌ای درباره‌ انتخاب این نام برای رمانش، گفته است: این کتاب، بی‌خیالی را به عنوان حقیقت اجتناب‌ناپذیر فطرت انسان و در نتیجه همه‌ جوامع و نهادهای ما مورد کند و کاو قرار می‌دهد و پیامدهای بی‌خیالی هم می‌تواند بزرگ و فاجعه‌آمیز و یا جزیی و بی‌اهمیت  باشد.

تعجب نویسنده استرالیایی از عدم الحاق ایران به قانون جهانی کپی رایت

آسیه عزیزی در ادامه به مکاتبات متعدد با رابرتسن درباره چاپ کتابش در ایران اشاره کرد و گفت: ما چندین بار (شاید بیشتر از 3 بار) با نویسنده کتاب گفتگوی ایمیلی داشته‌ایم. او در برخورد اول از عدم پیوستن ایران به قانون کپی‌رایت متعجب و متاسف بود و خیلی راضی نبود که کتابش بدون پرداخت این حق (کپی رایت) در ایران منتشر شود.

وی ادامه داد: ما در این مکاتبات برای این نویسنده استرالیایی چرایی عدم الحاق ایران را به قانون جهانی کپی رایت توضیح دادیم و نیز این نکته را یادآور شدیم که به دلیل مسئله بکر و در عین حال مهمی که وی در این کتاب مطرح کرده، حیف است که مخاطبان در ایران از خواندن  آن محروم شوند. در نهایت او به این کار (چاپ کتابش در ایران) راضی شد.

شیوه ترجمه مشترک یک کتاب توسط دو خواهر

این مترجم درباره شیوه برگردان مشترک این کتاب و نیز سایر آثاری که به همراه خواهرش ترجمه کرده‌اند، گفت: شاید این مسئله تا حدود به احساس آن دو نفر به یکدیگر برمی‌گردد؛ چون ما دو خواهریم و با هم زندگی می‌کنیم و احساساتمان بسیار به همدیگر نزدیک است و در واقع بسیاری از افکار یکدیگر را قبول داریم.

عزیزی ادامه داد: ما ابتدا و پس از آنکه هر دو کتاب را خواندیم، درباره شخصیت‌ها و اتفاقات آن با یکدیگر صحبت می‌کنیم و بعد ترجمه می‌کنیم و این ترجمه را با یکدیگر اصلاح می‌کنیم.

جایگاه "بی‌خیال" در ادبیات استرالیا

به گزارش خبرنگار مهر، نویسنده استرالیایی "بی‌خیال" که بیشتر سال‌های دهه‌ هشتاد را در لندن به کار خبرنگاری گذرانده اما در حال‌ حاضر در بندر فریمنتل زندگی ‌می‌کند، کار نویسندگی را از شعر آغاز کرد و سپس به سمت داستان کوتاه رفت. اولین کتابش به نام "Proudflesh" که یک مجموعه داستان کوتاه است، در نخستین سال انتشار (1998) جایزه‌‌ "استیل راد" را برای رابرتسن به ارمغان آورد.

کتاب اخیر (بی‌خیال) که اولین داستان بلند اوست، برنده‌ جوایزی مانند‌‌ کالین رادریک (2006) و نیتا کیبل (2007) شده و نامزد دریافت جوایزی مانند‌ مایلز فرانکلین، کامن‌ولت، کتاب سال استرالیا و اورنج برادبند بوده است.

"بی‌خیال" را آسیه و پروانه عزیزی مشترکاً ترجمه کرده‌اند. آنها تاکنون چندین کتاب را به همین شیوه ترجمه‌ کرده‌اند که در بازار کتاب ایران انتشار یافته‌اند. چهار کتاب نوشته ایزابل آلنده از این دسته‌اند؛ "اشباح مه" (اندیشه‌سازان)، "جنگل کوتوله‌ها" (ابتکار نو)  "قلمرو اژدهای طلایی"  (بارتاب‌نگار) و "زورو" (ابتکار نو). ترجمه کتاب "کافکا در ساحل" نوشته هاروکی موراکامی هم دیگر برگردان مشترک این دو خواهر است که اتشارات بازتاب‌نگار چاپ و منتشر کرده است.